
Aşama 01 / 07
Mevcut durum analizi
Arazi ölçülür; kotlar, mevcut ağaçlar, toprak, su, güneş ve rüzgâr kaydedilir. Evin içi de gezilir: hangi pencereden bahçenin neresi görünüyor?
- Sizin kararınız
- Arazide size değerli gelen her şey

01 · Peyzaj tasarımı ve master plan
Bir bahçe çizimden önce sahada başlar. Güneşin yolunu, rüzgârı, eğimi ve suyu okuruz; sonra hayatınızın bu araziye nasıl yerleşeceğini birlikte çizeriz.
İyi bir plan
Planın her çizgisi bu sorulardan birine bağlanır. Cevabı verilmemiş bir soru, birkaç yıl sonra kullanılmayan bir teras, hep ıslak kalan bir köşe ya da evin önünü kapatan bir ağaç olarak geri döner.
Yaz ve kış güneşinin yolu; terasın, havuzun ve gölge ağacının yerini belirler. Öğle güneşine açık bir oturma alanı temmuzda boş kalır.
Hâkim rüzgârın yönü, akşam oturulan yerin korunaklı mı açık mı olacağını söyler. Perde çoğu zaman bir duvar değil, bir bitki dizisidir.
Yağmurun izlediği yol ilk eskizde çizilir. Eğim, gizli kanal ve bitki yatağı suyu evden uzaklaştırır, bahçeye geri verir.
Yaşlı bir zeytin ya da ceviz onlarca yılda oluşmuş bir değerdir. Korunacak ağaçlar ve kök bölgeleri her şeyden önce işaretlenir.
Salon penceresinden, mutfaktan ve terastan görülen kadrajlar belirlenir. Manzara açık kalır, istenmeyen görüntü perdelenir.
Komşunun ve yolun bakışı yönüyle, yüksekliğiyle ölçülür. Mahremiyet bahçenin tamamını değil, yalnız gereken noktayı kapatarak kurulur.
Kapıdan eve, evden bahçenin uzak köşesine giden yollar gündelik alışkanlığa göre çizilir. Doğru yere konan yol kullanılır, yanlış yere konan çimde iz bırakır.
Bütçe ve zaman her şeyi tek seferde yapmaya izin vermeyebilir. İyi bir plan, ilk yapılanın sonradan yapılacak olanı bozmamasını sağlar.
Araziden plana · etkileşimli örnek
Arazinin altı katmanı. Birini seçin; açıp kapatabilirsiniz.
Yaz ve kış güneşinin yolu. Ev arazinin üst kenarında; güneşi en çok alan yer evle yol arasındaki geniş alan.
Alanları sürükleyin (klavyede seçip ok tuşlarıyla). Basit kurallar yerleşimin ne söylediğini yazar.
Yerleşim, alanların gerçek biçimine dönüşür: teras taş, mutfak bahçesi sıra sıra yatak, sessiz köşe çakıl. Yollar her alanı eve bağlar.
Gerçek bir projede bu aşamadan önce iki ya da üç yerleşim karşılaştırılır.


Örnek tasarım · temsili arazi
Kurallar sadeleştirilmiştir; gerçek bir sahada her karar ölçüm ve gözlemle verilir.
Süreç
Tasarım bir anda ortaya çıkmaz. Her aşamada neyi gördüğünüzü, hangi kararı verdiğinizi ve elinize ne geçtiğini bilirsiniz. Küçük bir bahçede bazı aşamalar birleşir; büyük bir alanda etaplama eklenir.

Aşama 01 / 07
Arazi ölçülür; kotlar, mevcut ağaçlar, toprak, su, güneş ve rüzgâr kaydedilir. Evin içi de gezilir: hangi pencereden bahçenin neresi görünüyor?

Aşama 02 / 07
Bahçede nasıl bir gün geçirmek istediğinizi konuşuruz: kaç kişi, hangi saatlerde, misafir, çocuk, hobi ve bakıma ayırmak istediğiniz zaman.

Aşama 03 / 07
Alanların birbirine göre yeri ve bahçenin genel karakteri kurulur. Çoğu zaman iki ya da üç farklı yaklaşım yan yana konuşulur.

Aşama 04 / 07
Seçilen konsept ölçeğe oturur: alanların boyutu, yolların genişliği, kotlar, basamaklar, ana bitki grupları ve ilk maliyet aralığı.

Aşama 05 / 07
Malzemeler numuneyle, bitkiler türüyle, ışık ve su öğeleri konumuyla kesinleşir. Kritik noktalar görselleştirilir.

Aşama 06 / 07
Sahada yapılacak her şey ölçülü çizilir: kaplama yerleşimi, katman kesitleri, sulama ve aydınlatma hatları, dikim planı, metraj.

Aşama 07 / 07
Büyük alanlarda iş bütçeye ve takvime göre aşamalara bölünür. Uygulamadan önce terasın sınırı ve yolların çizgisi sahada iple işaretlenir.
Örnek paftalar
Bir tasarım tek bir resim değildir. Her pafta başka bir soruya cevap verir; uygulamada sahadaki ekip ölçüyü, karar anında siz bütün resmi bu paftalarda görürsünüz. Bir paftayı açıp oklarla diğerlerine geçebilirsiniz.
Analiz. Güneş, rüzgâr, eğim, su ve bakışlar tek paftada. Sonraki her karar buraya bakar.
Zaman


Master plan ve etaplama
İlk etapta yapılan iş, sonraki etapların yükünü taşır. Kotlar bütün alana göre, ağaçlar olgun boylarına göre yerleşir; kılıflar kaplamanın altına ilk günden döşenir. Böylece üçüncü etapta hiçbir şey kırılmaz.
Kotlar, drenaj, ana kılıflar, giriş yolu, ana teras ve korunan ağaçların çevresi.
Dış mutfak, oyun alanı, terasın önündeki bitki yatakları ve yol aydınlatması.
Mutfak bahçesi, sessiz köşe, çayır, servis alanı ve ikincil yollar.
Sahadan
Hepsi aynı nedene çıkar: bir karar zamanından sonra verilmiştir. Tasarım bu kararları doğru zamana taşır.
Kotlar, drenaj ve kılıflar inşaat sürerken kolayca yapılır. Ev bittikten sonra aynı iş kırıp dökmek demektir.
Bugün küçük görünen ağaç on yıl sonra çatıya, temele ve komşunun penceresine dayanır.
Gölgesiz teras yazın kullanılmaz; ya sonradan tente gelir ya da teras boş kalır.
Su birikintisi ve duvar dibindeki nem çoğu zaman ilk eskizde çizilmemiş bir eğimin sonucudur.
Bütçeyi zorlayan tek seferlik iş genellikle kaliteden kısılarak biter. Etaplı bir plan aynı bütçeyle daha iyi sonuç verir.
Ekranda güzel görünen taş, sahada başka bir renk olabilir. Malzeme gerçek numuneyle, gün ışığında seçilir.
Bütçe
Tasarım ücretini alan görülmeden vermeyiz. Hangi kalemin bütçeyi büyüttüğünü ise baştan konuşuruz.
Etki ölçeği tipik bir konut bahçesindeki göreli ağırlıktır; fiyat değildir.
Eğimli arazide kot, duvar ve basamak çizimi artar.
Sulama, aydınlatma, su öğeleri ve havuz çizimi ayrı birer pafta ailesidir.
Her kritik bakış noktası ayrı bir çalışmadır.
Kotlar ve tesisat çıkışları birlikte çözülür; koordinasyon artar.
Her etap kendi önceliğiyle ayrıca planlanır.
Ağaçların tek tek ölçülmesi ve kök bölgelerinin çizilmesi.
Sık sorulanlar · 12 soru
Tasarıma başlamadan önce en çok sorulan on iki soru.
En iyi zaman, mimari proje kesinleşmeden önceki dönemdir. Kotlar, drenaj, sulama ve aydınlatma kılıfları inşaatla birlikte planlanırsa sonradan kırıp dökmeye gerek kalmaz; ağaçların yeri de evin pencereleriyle birlikte düşünülür. Ev bitmişse de geç değildir; bazı kararlar mevcut duruma göre uyarlanır.
Alanın büyüklüğü ve eğimi, istenen aşamalar, görselleştirme sayısı ve uygulama projesinin kapsamı ücreti belirler. Bu yüzden fiyat, alan görüldükten ve kapsam konuşulduktan sonra kalem kalem hazırlanır; metrekare başına sabit bir rakam doğru sonuç vermez.
Analiz paftaları, konsept eskizleri, vaziyet planı, kesitler ve kritik noktalardan görselleştirmeler. Taş ve kaplama malzemeleri mümkün olduğunca gerçek numunelerle değerlendirilir; uygulamadan önce önemli çizgiler sahada iple işaretlenir.
Görselleştirme malzemenin, bitkinin ve ışığın birlikte nasıl duracağını gösterir. Taş ve ahşap numuneyle seçildiği için renk farkı azdır; bitkiler ise ilk yıllarda görseldekinden küçük olur ve zamanla o boya ulaşır. Bu yüzden görselin yanında hangi bitkinin kaç yılda o hâle geleceği de konuşulur.
Master plan, geniş bir alanın bütününü tek seferde planlayıp uygulamayı aşamalara bölen çerçevedir. Site, otel, kampüs ya da büyük bir villa arazisi için gereklidir: ilk etapta yapılan her iş, sonraki etapların yükünü taşıyacak biçimde kurulur. Küçük bir bahçede tek bir tasarım yeterlidir.
Küçük alanda hata payı daha azdır: bir metrelik yanlış, alanın önemli bir kısmı demektir. Basit bir yerleşim planı, doğru malzeme ve bitki seçimi küçük bahçede büyük fark yaratır; aşamalar burada birleşir ve kısalır.
Evet. Önce mevcut ağaçlar, sağlam yüzeyler ve çalışan altyapı belirlenir; korunacaklar korunur ve bahçe bunların etrafında yeniden düşünülür. Çoğu zaman her şeyi sökmek gerekmez.
Eğim bir sorun değil, bahçeye katman katan bir fırsattır. Teraslar, kuru taş duvarlar, geniş basamaklar ve suyun yolu birlikte çizilir; her seviye ayrı bir oda gibi kullanılır. Yüksek istinat duvarı gereken yerlerde yapı mühendisliği hesabı gerekir.
Çoğu zaman evet. Korunacak ağacın kök bölgesi tasarımın başında işaretlenir; bu alanda kot değişikliği, kazı ve malzeme depolama yapılmaz. Ağacın sağlığından şüphe varsa önce durumu değerlendirilir.
Mimarın vaziyet planı ve kotları tasarımın altlığıdır. Kapı ve pencere yerleri, teras kotları, tesisat çıkışları ve yağmur suyu inişleri birlikte konuşulur; böylece bahçe evin bir parçası gibi biter.
Bakımın büyüklüğü tasarım masasında belirlenir: ne kadar çim, hangi bitkiler, nasıl bir sulama. Bakıma ne kadar zaman ayırmak istediğiniz baştan konuşulur ve bahçe bu ritme göre kurulur.
Alanın büyüklüğüne, aşama sayısına ve karar sürelerine göre değişir. Küçük bir bahçede birkaç hafta, geniş ve etaplı bir alanda birkaç ay sürebilir; takvim kapsam netleşince birlikte çıkarılır.
Bağlı disiplinler
Planın her çizgisi başka bir disiplinin işini belirler. En sık birlikte düşündüğümüz dördü:
Uygulama ve proje yönetimiUygulama projesi sahadaki iş sırasının altlığıdır; çizimdeki her ölçü sahada bir karara dönüşür.
Sulama, drenaj ve altyapıSuyun yolu ve kılıflar plan aşamasında çizilir; kaplama bittikten sonra eklenemez.
Bitkilendirme ve ağaç teminiAğaçların yeri olgun taçlarına göre belirlenir; seçim fidanlıkta tamamlanır.
Peyzaj aydınlatmasıIşık sahneleri gündüz planıyla birlikte düşünülür; kablolar ilk etapta döşenir.
Keşif görüşmesi
İlk görüşmede sahayı birlikte gezer, güneşin, suyun ve bakışların yolunu konuşuruz. Sonrasında tasarımın hangi aşamalarla ilerleyeceği netleşir.