02 · Uygulama ve proje yönetimi
Uygulamada işin kalitesi kadar sırası da sonucu belirler. Kılıf kaplamadan önce döşenir, büyük ağaç çim serilmeden dikilir, ışık bitkiler yerine oturduktan sonra ayarlanır. Görünmeyen sırayı koruruz.
Hafta 00 · sahaya girmeden önce
Bir uygulamanın en pahalı hataları sahada değil, işe başlamadan önce verilmeyen kararlarda doğar. Kazı başlamadan bu altı konu netleşir; takvim ve iş sırası bunların üzerine kurulur.
Çizimler sahadaki kotlarla, mevcut tesisatla ve kapı genişlikleriyle karşılaştırılır. Uygulamada gereken ama çizimde olmayan her detay iş başlamadan konuşulur.
Doğal taşın hazırlanması ve olgun ağacın fidanlıkta seçilmesi haftalar alabilir. Takvim bu sürelerle başlar; taş, ton farkı olmasın diye aynı partiden ayrılır.
Olgun ağaç ve bitkiler serin mevsimde daha kolay tutunur. Bütün iş programı bu pencereden geriye doğru kurulur.
Kamyonun nereden gireceği, vincin nerede duracağı ve zeminin bu yükü taşıyıp taşımayacağı ölçülür. Dar bir kapı bazen bütün sırayı değiştirir.
Malzeme alanı, çalışma alanı ve evin geçiş yolu ayrılır. Taşın ve toprağın bekleyeceği yer, korunacak bir köke ya da mevcut bir kaplamaya denk gelmez.
Kalacak ağaçların kök bölgesi çitle ayrılır; mevcut kaplamalar, duvar dipleri ve komşu sınırı korumaya alınır.
Tek kamera · örnek takvim
Örnek bir villa bahçesinin on iki haftası, hep aynı noktadan. Çizelgeden bir aşama seçin; yalnız o hafta yapılan iş, zeminden yukarı doğru belirir.
Aşama 01 / 08 · Hafta 01
Kalacak zeytinin kök bölgesi çitle ayrılır. Terasın ve yolun sınırı iple ve boya çizgisiyle sahaya aktarılır; malzeme alanı arka köşede kurulur.
Geçmeden önceÇizgiler sahada yürünerek bir kez daha değerlendirilir.
Aşama 02 / 08 · Hafta 02–03
Teras ve yollar için kazı yapılır, bahçe genel kotuna getirilir. Kazı kök bölgesinin dışında kalır; üst toprak ayrı biriktirilip sonra geri kullanılır.
Geçmeden önceKotlar ölçülür; suyun evden uzağa akacağı eğim kontrol edilir.
Aşama 03 / 08 · Hafta 03–04
Drenaj borusu çakıl yatağına, aydınlatma kılıfları ve sulama ana hattı kum yatağa döşenir. Kaplamanın altından geçecek her hat şimdi geçer.
Geçmeden önceHatlar ölçülür ve fotoğraflanır; sulama hattı kapanmadan basınçla denenir.
Aşama 04 / 08 · Hafta 05
Teras ve yol, ince katmanlar hâlinde serilip sıkıştırılan kırma taş temelle hazırlanır; yolun kenarına çelik bordür konur.
Geçmeden önceHer katman ayrı sıkıştırılır; yüzey kotu ve eğim ölçülür.
Aşama 05 / 08 · Hafta 06–07
Taşlar onaylanan numuneye göre döşenir. Farklı paletlerden gelen tonlar alana karıştırılarak dağıtılır; kesik parçalar kenara değil, planlanan yere düşer.
Geçmeden önceYüzeye hortumla su verilir; su gideri bulmalıdır.
Aşama 06 / 08 · Hafta 08
Olgun ağaç, çim ve bitki yatakları kapanmadan vinçle çukuruna indirilir. Vinç bahçenin dışında durur; kamyon bitmiş taşın üzerinden geçmez.
Geçmeden önceKök boğazı toprak seviyesinde mi, destekler gövdeye sürtmüyor mu?
Aşama 07 / 08 · Hafta 09–11
Bitki toprağı serilir ve gevşetilir. Bitkiler önce saksılarıyla yerlerine dizilir, yerleri sahada bir kez daha değerlendirilir, sonra dikilir. Çim en son serilir.
Geçmeden önceSulama bölgeleri tek tek çalıştırılır; her bitki suyunu alıyor mu?
Aşama 08 / 08 · Hafta 12
Hava karardıktan sonra ışıklar tek tek yönlendirilir ve kısılır. Bahçe, gündüzüyle ve akşamıyla birlikte teslim edilir.
Geçmeden önceIşık yönleri ve sulama programı birlikte gözden geçirilir.
Yanlış sıra. Kaplamadan sonra açılan bir kablo kanalı. Unutulan tek bir kılıf; bitmiş taşın kesilmesi, kırılan parçaların yenilenmesi ve derzin bozulması demektir. Aynı iş iki kez yapılır, yeni taşın tonu çoğu zaman eskisini tutmaz.
Takvim bir örnektir; gerçek süre alanın büyüklüğüne, mevsime, erişime ve tedarike göre değişir. Görseller temsilidir.
Örnek tasarım · aşama 01 · hafta 01
Doğru sıra
Bir peyzaj uygulamasında işlerin çoğu birbirine bağlıdır; biri geciktiğinde ya da atlandığında, ona yaslanan her şey yeniden yapılır. Ağdaki bir işin üzerine gelin ya da seçin: ondan önce bitmesi gerekenler ve onu bekleyenler belirir.
Kalite kapıları
Bir katman kapandığında altında ne olduğu bir daha görülmez. Bu yüzden iş, üzerine bir sonraki katman gelmeden önce durur ve kontrol edilir.
Taş, derz ve yüzey işlemi sahada küçük bir alanda döşenir. Seçim ıslakken ve kuruyken, gün ışığında bu alanın başında yapılır.
Drenaj, kılıf ve sulama hatları üzeri kapanmadan ölçülür ve fotoğraflanır. Yıllar sonra bir hattı bulmak taş kırmadan mümkün olur.
Kırma taş temel ince katmanlar hâlinde serilir, her katman ayrı sıkıştırılır. Tek seferde serilen kalın katman zamanla oturur.
Teras ve yollar suyla denenir. Su gideri bulmalı; taşın üzerinde göl, duvar dibinde ıslaklık kalmamalıdır.
Sulama hatları toprak örtülmeden basınç altında bekletilir. Bir sızıntı varsa toprağın altında değil, açıkken bulunur.
Gelen ağaç ve bitkilerin kök topu, gövdesi ve yaprakları tek tek kontrol edilir. Kök topu dağılmış bir ağaç dikilmez, geri döner.
Işıklar akşam tek tek yönlendirilir ve kısılır. Göz alan, komşuya taşan ya da gereksiz yanan ışık burada düzeltilir.
Evde yaşarken
Çoğu bahçe, ev sahibi evde yaşarken yapılır. İyi kurulmuş bir sahada evin gündelik düzeni bozulmaz; ayrıntılar işe başlamadan birlikte konuşulur.
Kapıdan sokağa giden yol, çalışma alanından çitle ayrılır ve temiz tutulur. Ev halkı şantiyenin içinden geçmez.
Kazı, taş ve toprak çitin öbür yanında kalır. Çocukların ve misafirlerin nereye girmeyeceği ilk günden bellidir.
Taş, toprak ve boru evin önüne değil, önceden belirlenen malzeme alanına iner.
Taş kesmek gibi tozlu ve gürültülü işler, önceden konuşulan saatlerde toplu yapılır; kesim yeri evden ve pencerelerden uzakta seçilir.
Açık kalan çukurlar işaretlenir, aletler toplanır, geçiş yolu süpürülür. Bahçenin kullanılan bölümü akşam yine kullanılabilir.
Başka bir ofisin tasarımı
Tasarımı bir mimarlık ya da peyzaj ofisi hazırlamış olabilir. Uygulamaya geçmeden önce çizimler sahayla buluşturulur; tasarımın dili korunur, eksik kalan yerler tamamlanır.
Çizimler sahadaki kotlarla, ölçülerle ve mevcut tesisatla karşılaştırılır. Kâğıtta sığan bir basamağın sahada sığmadığı yer burada görünür.
Katman kesitleri, kenar birleşimleri, kılıf güzergâhları gibi uygulamada gereken ama çizimde olmayan detaylar listelenir ve çizilir.
Değişmesi gereken bir nokta varsa tasarımcıyla konuşulur. Tasarımın dili, oranları ve malzeme kararları sahada korunur.
Sahadan
Hepsinin ortak noktası aynı: bir iş zamanından önce kapanmış ya da sonraya kalmıştır. Düzeltmek, çoğu zaman aynı işi ikinci kez yapmak demektir.
Işık sonradan istenir, kılıf yoktur.
SonucuBitmiş taş kesilir; yenilenen parçanın tonu tutmaz.
Takvim kayar, dikim sıcağa kalır.
SonucuSıcakta taşınan ağaç kökünü zor tutar; ilk yazı ağır geçer.
Temel tek seferde, kalın bir katman olarak serilir.
SonucuTaş zamanla çöker, derz açılır, çukurda su birikir.
Kalacak ağacın altına taş, toprak ya da araç gelir.
SonucuEzilen kök birkaç yılda ağacı zayıflatır.
Çukurun dibinde su bekler.
SonucuKök boğulur; bitki kuruyor sanılıp daha çok sulanır.
Sahadaki değişiklikler kâğıda geçmez.
SonucuYıllar sonra bir vana ya da kablo için bahçe kazılır.
Bütçe
Uygulama fiyatı alan görülmeden ve metraj çıkarılmadan verilmez. Hangi kalemin bütçeyi büyüttüğünü ise ilk görüşmede konuşuruz.
Aşamalara bölmek gerekirse: önce altyapı ve sert zemin, sonra bitki ve ışık. Kılıflar ilk aşamada döşenir; ikinci aşama hiçbir şeyi kırmadan gelir.
Etki ölçeği tipik bir villa bahçesindeki göreli ağırlıktır; fiyat değildir.
Kamyonun ve vincin girip giremediği; malzemenin elle mi taşınacağı.
Kaplamanın bahçeye oranı, taşın türü, kalınlığı ve yüzeyi.
Ağaçların sayısı ve boyu; vinç, taşıma ve dikim hazırlığı.
Drenaj, sulama ve aydınlatma hatlarının uzunluğu ve bölge sayısı.
Eski kaplamanın, betonun ya da bitkilerin kaldırılması.
Dikim penceresine sıkışan iş, ekip ve tedarik planını etkiler.
Sık sorulanlar · 12 soru
Uygulamaya başlamadan önce en çok sorulan on iki soru.
Evet, çoğu uygulama böyle yapılır. İşe başlamadan önce evin geçiş yolu, malzeme alanı ve çalışma alanı birbirinden ayrılır; tozlu ve gürültülü işlerin saatleri birlikte konuşulur. Evin girişi ve bahçenin kullanılan bölümü iş boyunca güvenli kalır.
Evet. Önce çizimleri sahayla karşılaştırır, uygulamada gereken ama çizimde olmayan detayları listeleriz. Değişmesi gereken bir nokta varsa tasarımcıyla birlikte çözülür; tasarımın dili sahada korunur.
Alanın büyüklüğüne, sert zeminin oranına, olgun ağaç sayısına ve mevsime bağlıdır. Orta büyüklükte bir villa bahçesi birkaç hafta ile birkaç ay arasında sürebilir; takvim keşif ve metrajdan sonra birlikte çıkarılır.
Sert zemin ve altyapı işleri yılın büyük bölümünde yapılabilir; yoğun yağışta ve donda ara verilir. Olgun ağaç ve bitki dikimi için serin mevsimler daha uygundur. Bu yüzden takvim genellikle dikim penceresinden geriye doğru kurulur.
Vincin duracağı yer, kamyonun yolu ve zeminin taşıma gücü işe başlamadan değerlendirilir. Vinç çoğu zaman bahçenin dışında durur; yol ya da ortak alan kullanılacaksa site yönetimiyle ve gerekiyorsa ilgili kurumla önceden konuşulur.
Kazıdan önce bilinen hatlar işaretlenir; bilinmeyen bir hat çıkarsa iş durur ve hat tanımlanır. Mevcut sulama ya da aydınlatma sağlamsa yeni sisteme bağlanabilir.
Evet. Değişikliğin hangi işi etkilediği, takvime ve bütçeye etkisi konuşulur, karar birlikte verilir. Kaplama ve altyapı kapanmadan önce verilen kararlar çok daha kolay uygulanır.
Çalışma saatleri, araç girişi, malzeme indirme yeri ve ortak alan kullanımı site kurallarına göre planlanır. Bu kurallar işe başlamadan yönetimle birlikte netleştirilir.
Kök bölgesi ilk gün çitle ayrılır; bu alanda kazı yapılmaz, araç geçmez, malzeme konmaz. Kök bölgesine yakın yapılması gereken bir iş varsa elle ve dikkatle yapılır.
Kaplamaların kotu ve eğimi suyla, sulama bölgeleri tek tek çalıştırılarak, aydınlatma akşam açılarak, bitkiler tek tek bakılarak gözden geçirilir.
İlk aylarda bitkiler yerine alışır, toprak oturur ve sulama programının mevsime göre ayarlanması gerekir. Bu dönem, bahçenin geleceği için en önemli dönemdir; bakımı ayrıca planlanabilir.
Küçük ve basit işlerde sahada birlikte karar verilerek ilerlenebilir. Kaplama, altyapı ve olgun ağaç içeren bir bahçede ise önce en azından bir yerleşim planı ve uygulama detayları hazırlanır; aksi hâlde işlerin sırası kaybolur.
Bağlı disiplinler
Sahada sıranın en çok önem kazandığı dört disiplin ve aralarındaki bağ:
Sert zemin ve doğal taşKaplamanın ömrü, altındaki katmanlarla birlikte uygulanmasına bağlıdır.Sulama, drenaj ve altyapıKılıflar ve drenaj kaplamadan önce döşenir; sonradan eklenemez.Bitkilendirme ve ağaç teminiOlgun ağaç fidanlıkta seçilir; dikim penceresi bütün takvimi belirler.Peyzaj aydınlatmasıIşık, bitkiler yerine oturduktan sonra ve akşam ayarlanır.Keşif görüşmesi
Elinizde bir tasarım varsa onu birlikte sahaya okuruz; yoksa nereden başlanacağını konuşuruz. İlk görüşmede erişim, takvim ve iş sırası netleşir.